In een faillissement zijn er verschillende soorten vorderingen. Elke categorie kent een eigen manier van afhandeling. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen boedelvorderingen, faillissementsvorderingen en niet verifieerbare vorderingen. Boedel- en faillissementsschuldeisers kunnen aanspraak maken op het vermogen van de failliet.
Uit het vermogen van de failliet moeten eerst de boedelvorderingen worden betaald. Pas daarna komt de curator toe aan de afwikkeling van de faillissementsvorderingen. Boedelschuldeisers staan in een sterkere positie: zij kunnen maatregelen nemen om hun vordering op de boedel te verhalen. Faillissementsschuldeisers hebben die mogelijkheid niet en dienen de afwikkeling van het faillissement af te wachten. Zij moeten hun vordering ter verificatie bij de curator indienen. Juist daarom is het belangrijk om goed te weten wanneer een vordering als boedelvordering geldt, zeker als de boedel ontoereikend is om alle schuldeisers te voldoen.
Boedelvorderingen kunnen op drie manieren ontstaan. Als eerste is dit mogelijk op grond van de wet. De wet bepaalt in een aantal gevallen dat bepaalde kosten of verplichtingen als boedelschuld worden aangemerkt. Voorbeelden van dergelijke boedelschulden zijn huur die verschuldigd is over de periode ná faillissementsdatum1 of lonen van werknemers die nog in dienst zijn ná het uitspreken van het faillissement2.
Als tweede kan een boedelvordering ontstaan door handelen van de curator in zijn hoedanigheid, waarbij zijn wil is gericht op het ontstaan van de boedelvordering. Denk aan de situatie waarin de curator een accountant inschakelt om financieel onderzoek te doen naar de oorzaken van het faillissement. De kosten die hieruit voortvloeien kwalificeren als boedelvordering. Ook de kosten voor het inschakelen van een taxatiebureau, voor de taxatie van de goederen ten behoeve van de verkoop, kwalificeren als boedelvordering.
Als laatste ontstaan boedelvorderingen indien de curator een door hem in zijn hoedanigheid na te leven verplichting of verbintenis schendt. Een voorbeeld hiervan is het onbevoegd opzeggen van lopende overeenkomsten door de curator.
Boedelvorderingen nemen binnen het faillissement een bijzondere positie in. Sterker nog, zij geven een onmiddellijke aanspraak op de boedel. Ze hoeven niet eerst te worden ingediend ter verificatie. Boedelvorderingen moeten direct worden voldaan, zodra er voldoende boedel is om de boedelschulden te betalen.
Dit betekent echter niet dat boedelschuldeisers altijd een uitkering op hun vordering zullen terugzien in een faillissement. Soms is er sprake van een negatieve boedel: de waarde van de boedel is dan onvoldoende om alle schuldeisers te voldoen. In dat geval kan de curator ervoor kiezen om het faillissement vereenvoudigd af te wikkelen of – als zelfs de boedelvorderingen niet kunnen worden voldaan – het faillissement op te heffen wegens een gebrek aan baten.
De curator zal voor de verdeling van het aanwezige actief tussen de boedelschuldeisers onderling in beginsel uitgaan van de gewone regels van rangorde binnen het privaatrecht. Ook binnen die groep geldt een rangorde. Allereerst wordt het salaris van de curator voldaan, gevolgd door de preferente boedelvorderingen. Pas daarna komen de concurrente boedelvorderingen aan de beurt.
Net als boedelschuldeisers, hoeven ook separatisten hun vordering niet ter verificatie in te dienen. Dit zijn schuldeisers die hun vordering ook buiten het faillissement om betaald kunnen krijgen omdat zij bijvoorbeeld over pand- of hypotheekrechten beschikken. Alleen het deel van hun vordering dat niet is gedekt, moeten zij aanmelden ter verificatie. Hetzelfde geldt voor schuldeisers met een eigendomsvoorbehoud of schuldeisers die een beroep kunnen doen op het recht van reclame op goederen die buiten de boedel vallen. Meer weten over deze onderwerpen? Bekijk dan ook onze andere blogs.
Boedelschuldeisers kunnen direct aanspraak maken op de boedel. Zij hoeven hun vordering niet ter verificatie in te dienen en ook de afwikkeling van het faillissement door de curator niet af te wachten. Omdat het regelmatig voorkomt dat de boedel onvoldoende middelen bevat om alle schuldeisers volledig te betalen, is het belangrijk om te bepalen of u als boedelschuldeiser kwalificeert.
Bent u van mening dat u een boedelvordering heeft of twijfelt u over uw positie als schuldeiser in een faillissement? Neem dan gerust contact op met één van onze specialisten op het gebied van insolventierecht!